22-Август 2019

  • USD 69.74
  • EURO 79.24
  • RUB 1.05
Creanova

Сөз баяны

  • 02-Июль 2019
  • 214

Кыргыздын «кылгырт», «чалгырт» деген эзелки эски сөздөрүнүн маанисин билесизби?

                                                                                                                                           Кылгырты жүрчү сөзүндө,

                                                                                                                                           Кыңырты жүрчү өзүндө.

                                                                                                                                           Кыябы келсе арамдар,

                                                                                                                                           Кылганы жүрчү өзүмө.

 

                                                                                                                                           Чалгайы жүрчү сөзүндө,

                                                                                                                                           Чалгырты жүрчү өзүндө.

                                                                                                                                           Чамасы келсе арамдар,

                                                                                                                                           Чалганы жүрчү өзүмдү.

                                                                                                                                                                      («Манастан»).

 

«Кылгырт», «чалгырт» деген сөздөрдүн мааниси кандай?

Сөздүн тереңине үңүлүп, чечмелей келгенде, жогорку сөздөр «кыл курт», «чал курт» дегенден өзгөргөндүгүн аныктайбыз. Кыл курт – адамды арыктатып, ичинен жеген курт, аскарида деп түшүнсөк болот.

Чал курт деле ошол сыяктуу. Чал – байыркы тилибизде ак деген түстү билдирет. Чалкуйрук – куйрук, жалы ак тулпар болгондуктан ошондой аталган. Чачын ак баскан киши да чал деп аталган. Демек, Чал курт деле ак түстөгү аскариданын түрү.

Макалдын өзүнө келсек, өз болуп, өзөгүңө кирип алып ичиңден ириткен, ыңгайы келе калган мүмкүнчүлүктү пайдаланып, душмандык кылууга даяр турган адамдар тууралуу айтылат. Текстте сөз Абыке-Көбөштөргө багытталган.

 

Рысбай Исаков, манасчы

Булак:

Facebook Пикир

УКМК: Президент аппаратынын Сот реформасы жана мыйзамдуулук бөлүмүнүн мурдагы башчысы кармалды